Değerli okurlarım,

Yıllar boyunca Ereğli, Alaplı ve Zonguldak ile ilgili olarak Osmanlı ve Cumhuriyet arşivlerinde yapmış olduğum araştırmalar neticesinde oluşturduğum arşivimde her hafta Ereğli, Alaplı tarihine ışık tutacağına inandığın belgeleri sizlerle paylaşacağım. Amacımız yöremizin tarihini o günün koşullarında ele almak ve dönemin Ereğli’sinin fotoğrafını çekebilmektir.

Ereğli Kazası Polis Müdürü Komiser Muavini Şükrü Hüseyin tarafından kaymakamlık makamına yazılan ve Ereğli’deki görevli polis memuru sayısının artırılması ve yeni karakollar kurulması  talebini içeren iki sayfadan oluşan yazı hemen I. Dünya Savaşı arifesinde 1913 senesinde Ereğli’nin hane ve nüfus sayıları ile asayiş durumu hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.

Belgeye göre Ereğli’de 1913 senesinde 3086 erkek, 3006 kadın olmak üzere 6092 kişi yaşamaktadır. Ereğli’de yedi mahalle’de 1084 hane, 6 han, 40 kahvehane, 11 meyhane, 2 hamam, 452 dükkan bulunmaktadır. Ereğli’de yaşanan aşayiş olayları hakkında da bilgiler veren belgeye göre  Ereğli’de en sık rastlanan asayiş olaylarının sarhoşluk, kavga, kumar olarak belirtilmektedir. 1913 senesinde 120 kadar olay yaşandığı bu olaylarla ilgisi bulunan 250 kişinin de adliyeye sevk edildikleri bildirilmektedir.

Yazıda Ereğli’de bir kömür madeni ve iki polis memurunun bulunduğu, merkez kazanın üç tarafının bağlık ve bahçelik ve mesirelik olduğu, şehrin yarım saat kadar bir mesafesinin de denizle sınır olduğu, böyle bir şehrin güvenliğinin de iki polisle sağlanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle de Ereğli’ye ilave polis görevlendirilmesi talep edilmiştir. Ayrıca Ereğli’de gece ve gündüz çalışan Osmanlı ve ecnebi posta ve kömür vapurlarından herhangi bir kaçakçılık olaylarına müsaade edilmemesi için İskele mevkii, çarşı, daire-i askeriye semtlerinde vazifelendirilmek üzere 3 polisin ilave edilmesi istenmiştir.

Yine öteden beri ekseri vukuata sahne olduğu ifade edilen ve hükümete çeyrek saat uzaklıkta olduğu belirtilen Bozhane’de 8-10 kadar meyhane bulunduğu, Bozhane’ye çeyrek saat mesafede bulunan Kavak mahallindeki meyhanelerin her daim teftiş edilebilmesi ve çevrede bulunan mesirelik alanlara gelen aile ve gençlerin sarhoş vesair şahısların saldırılarından korunmaları için Bozhane ve kavak mahallerinin ikisinde ya da uygun görülen birinde daha önce görevli bulunan 2 polise ilave olarak 1 polis daha görevlendirilerek Karakol teşkil edilmesi huzurun sağlanması için gerekli olduğu belirtilmiştir.

Ereğli Kazasına bağlı Kandilli ve Alacaağzı maden ocaklarında çalışan amelelerin eskiden beri kötü idare ve taksir neticesinde çeşitli kazalara maruz kaldıkları, maden idarelerinin bu kazaları örtbas ettikleri ya da zamanında hükümete bildirmedikleri belirtilip milletin hukukunun temini ve hükümetin bu tür olaylardan zamanında haberdar olabilmesi için bu maden ocaklarının bulunduğu mahallerde de 3’er polis mevcutlu birer karakol kurulmasının yararı ve gereği belirtilmiştir.(1)

(1) Alaplı Tarihi kitabı ve Karadeniz Ereğli’sinde Ağır Sanayinin Kuruluşu Sosyo Ekonomik Etkileri 1960-1980 adlı Yüksek Lisans tezi yazarı