OSMANLI ARŞİV BELEGELERİ’NDE

EREĞLİ’DE RUS BOMBARDIMANLARI (4)

Değerli okurlarım;

I. Dünya Savaşı’nda Ereğli’de Rus Bombardımanları ve etkileri ile ilgili yazılarımızda 7 Mart 1915 tarihinde yaşanan Rus bombardımanının ve Karadeniz’deki Rus savaş gemilerinin faaliyetlerinin Osmanlı Devleti Harbiye Nezareti tarafından yakından takip edildiğini ve Bolu Mutasarrıflığının kendilerinin söz konusu bombardımandan ancak yarım saat önce haberdar olduğunu ilgili birimlere ilettiğini ve Dahiliye ve Harbiye Nezaretlerinin ise Ereğli Kaymakamlığı’nın Rus Savaş gemilerinin Ereğli’ye hareketlerinden üç saat önce haberdar edildiğini ancak Bolu Mutasarrıflığı’nın Ereğli ve Zonguldak havalisindeki Rus bombardımanından ancak yarım saat evvel haberdar edildiğini tespit etmiştik.

Peki Ereğli’de ve Zonguldak havalisinde yaşanan Rus bombardımanı bu havalide yaşayan azınlıklara olan bakışı nasıl etkilemişti?

Zonguldak, Kozlu ve Ereğli’de ve genel olarak Karadeniz sahilindeki Rus saldırılarının Osmanlı askeri makamları tarafından yakından takip edilmiştir.

Osmanlı askeri makamları, Rusların sahildeki kasaba ve köylere asker çıkararak buralarda yaşayan halkın ileri gelenlerini esir alarak harbin sonuna kadar işkence altında tutmaya karar verdiklerini, Rusların Osmanlı askeriyesi ve bahriyesi hakkında istihbarat elde etmek için de Osmanlı teb’ası Rum ve Ermenilerden yararlanmaya çalıştıklarını, Küre Dağı civarında bulunan bir manastırda telsiz telgraf aleti vasıtasıyla Rus donanmasına Osmanlı askeriyesi hakkında bilgi aktarıldığı düşünmekteydi. Rusların bu faliyetlerine karşı Osmanlı Orduyu Hümayunu 8 Şubat 1915 tarihinde Dahiliye Nezareti’ne gönderdiği yazıda bu hususa dikkat çekmiştir. İnebolu’da bulunan Küre Dağı’nda bulunan manastırda telsiz telgraf aleti bulunduğu ve yasak eşyanın bulunduğunu, bu manastırın ve diğer kiliselerin seyyar jandarma tarafından aranmasını ve neticesinin bildirilmesi istenmiştir. Osmanlı ordusunun Dahiliye Nezareti’ne yazdığı bu yazı Dahiliye Nezareti tarafından Kastamonu Vilayeti’ne iletilmiştir.Kastamonu Vilayeti de Dahiliye Nezareti’ne 9 Şubat 1915 tarihinde göndermiş olduğu telgrafta İnebolu’da bulunan manastırda telsiz telgraf aleti, silah ve cebhane bulunmasına karşı gerekli aramanın yapılması için ilgili kaymakamlığa yazı yazıldığını ve aramalar neticesinde Ereğli ve Zonguldak’ta mevcud Rum, ermeni Kilise ve Manastırlarında telsiz telgraf aleti ile bulundurulması yasak olan eşyaya rastlanılmadığı 13 Şubat 1915 tarihinde Bolu Mutasarrıfı Ali Osman Bey tarafından Dahiliye Nezareti’ne bildirilmiştir.Yine aynı şekilde Kastamonu Vilayeti’nin Dahiliye Nezareti’ne gönderdiği bir diğer telgrafta da Sinop Sancağı ve Cide’de yapılan aramalarda da kilise ve manastırlarda söz konusu telsiz telgraf aleti ve silah bulunamamıştır. Ancak Rum ve Ermeniler üzerindeki şüphe devam etmiştir. Rus saldırıları ve yarattığı endişe üzerine Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti’nin Başkumandanlık Vekaleti Celilesi’ne göndermiş olduğu yazı ile Rusların yukarıdaki amaçları belirtildikten sonra sahil kasabalarının güvenliği içi maden ocaklarında çalışanlar hariç olmak üzere şüpheli şahıslar ile Ermenilerin sahilden iki günlük mesafeye nakledilmeleri talep edilmiştir.

DEVAM EDECEK