9 MAYIS 1915  RUS SALDIRISI’NIN HEDEFLERİ

VE EREĞLİ’DE OLUŞTURDUKLARI YIKIM

Kıymetli okurlarım bundan önceki yazımda sizlerle Rusların 9 Mayıs 1915[1] tarihli saldırılarını ve Ereğli Limanı’na asker çıkarma girişimlerini Ereğli Polis  Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey’in hazırlayıp Bolu Mutasarrıflığına sunmuş olduğu rapor üzerinde ayrıntılı olarak paylaşmıştım. Bu söz konusu rapora ek olarak yine  Ereğli Polis  Komiser Muavini Hüseyin Hakkı Bey’in hazırlayıp Bolu Mutasarrıflığına sunmuş olduğu bir cetvelde[2] 9 Mayıs 1915 tarihinde gerçekleşen Rus saldırısında Rus torpido botlarının asıl olarak hedef almış oldukları mıntıkaları, yaratmış oldukları zayiatı ve toplam zayiat bedelini tam anlamıyla görebiliyoruz. Bu cetvelin hem zararın boyutlarını görebilmek hem de ileride oluşabilecek tazminat talepleri için resmi belge niteliği taşıdığı da dikkatlerimizden kaçmamalıdır.

1-Bozhane civarında yeni inşa olunmakta bulunan mekteb-i rüşdiye(orta okul)

Rus toplarının hedeflerinden biri henüz inşaat aşamasında bulunan mekteb-i rüşdiye olmuştur. Bu saldırıda rüşdiyenin batı cephesinde denize bakan kargir duvarında zeminden başlayarak çatıdaki kiremitliğe kadar olan bir alan tamamen tahrip olmuş ve yıkılmıştır. Dönemin hesabıyla 50.000 Kuruş bir zarar oluşmuştur.

2-Gureba Hastanesi

Hastaneye söz konusu bombardımanda bir adet mermi isabet etmiştir. Bu merminin etkisi ile hastanenin üst katında bulunan bir kapı ile 6 metre genişliğinde bir duvar tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

3- Kara Mahmutzade Halil Paşa Köşkü

Söz konusu köşke doğu tarafından bir mermi isabet etmiş bu merminin etkisiyle bir oda tamamen tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

4-Ragıp Paşa’nın kömür harmanı

Rus saldırısı ile Ragıp Paşa’nın kömür harmanında bulunan iki baraka tamamen tahrip olmuştur. Bu tahribatın ekonomik bedeli de 1.000 Kuruş olarak hesaplanmıştır.

5-Bababurnu’nda bulunan Fener Dairesi

Rus saldırında defalarca mermi atılan fener dairesinin iki odası ile fener bölümü tamamen tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 20.000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

6-Sultan Süleyman Mahallesinde ikamet eden Kömür Tahsildarı Hüseyin Efendi’nin evi

Rus saldırısında eve isabet eden mermi ile zeminden kiremitliğe(çatı) kadar olan alan sofaları ve iki odası da dahil olmak üzere tamamen tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 40.000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

7-Akarca Mahallesinde Kahveci Emir Ahmet’in kahvehanesi

Söz konusu Rus saldırısında bir adet mermi kahvehanenin pencersinden içeri girmiş kahvehanenin arka kapısı ile duvarını tahrip etmiştir. Oluşan hasarın ekonomik değeri 500 Kuruş olarak belirlenmiştir.

8-Rumyan Mahallesi’nden Tüccar Hristo Ademis Efendi’nin evi

Eve isabet eden mermi ile evin iki odası tamamen tahrip edilmiş ve 5.000 Kuruş bedelli bir hasar oluşmuştur.

9-Rumyan Mahallesi’nden Ağa Yorgi’nin evi

Söz konusu saldırıda Ağa Yorgi’nin evi çatısından isabet almıştır. Bunun neticesinde de evin iki odası ile sofası tahrip olmuştur. Oluşan hasarın ekonomik değeri 1000 Kuruş olarak belirlenmiştir.

Kıymetli okurlarım görüldüğü gibi Rus saldırılarının sadece bir korkutma saldırısı olmadığı gayet açıktır. Saldırıların öncelikli hedefi kamu binaları(hastane, okul), deniz ulaşımına yardımcı fener dairesi ile Osmanlı gemilerine ya da İstanbul’a nakledilecek kömür depoları olmuştur. Bunun yanı sıra haşmetiyle dikkat çeken köşk ve evler de hedef olmuşlardır. 15 Mayıs 1915 tarihli Rus saldırısında Ereğli’de denizde batan ya da zarar gören gemi ve teknelerin haricinde yukarıda oluşan zararın toplam değeri 83.500 Kuruş olmuştur.

[1] 26 Nisan 1331

[2] Başkanlık Osmanlı Arşivi, Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyyeti 5. Şube, 14/7